Testis Kanseri
Testis kanserinde cerrahi, takip ve hastalığın tipine göre ek tedaviler.
Hangi yaşlarda görülür?
Testis kanseri özellikle genç erişkinleri etkiler; hastalar sıklıkla 18–40 yaş aralığındadır. Başka yaşlarda da ortaya çıkabilir. İnmemiş testis öyküsü, daha önce testis kanseri geçirilmesi veya ailede testis kanseri bulunması riski artırabilir.
Ağrısız şişliği önemseyin
En sık başvuru nedeni testiste ağrısız bir kitle, sertlik veya büyümedir. Bazen ağrı da olabilir. Ağrımıyor diye beklemek doğru değildir. Testiste yeni fark edilen değişiklik, utanılacak bir durum değil, gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Erken başvuru ve zamanında cerrahi hayat kurtarıcı olabilir.
Tanı ve ilk tedavi
Muayene ve her iki testisin ultrasonuyla değerlendirme yapılır. AFP, beta-hCG ve LDH adlı kan belirteçleri ameliyat öncesi ve sonrasında ölçülür; normal olmaları kanseri dışlamaz. Şüpheli testisin kasıktan yapılan radikal inguinal orşiektomiyle çıkarılması çoğunlukla ilk tedavidir. Patolojiyle tümör tipi belirlenir; BT gibi görüntülemelerle yayılım araştırılır.
Ameliyat sonrası kemoterapi veya radyoterapi gerekir mi?
Her hastada ek tedavi gerekmez. Evre I seminomda düzenli kontrollere uyabilecek hastalarda aktif izlem tercih edilir; seçilmiş hastalarda tamamlayıcı karboplatin kemoterapisi düşünülebilir. Evre I nonseminomda risk durumuna göre takip veya BEP kemoterapisi, belirli durumlarda da lenf bezi cerrahisi değerlendirilir.
Lenf bezlerine yayılmış seminomun bazı evrelerinde kemoterapi veya radyoterapi kullanılabilir. Radyoterapi her testis tümörüne uygun değildir; özellikle evre I seminomda uzun dönem yan etkileri nedeniyle rutin önerilmez, çok seçilmiş durumlara ayrılır. Nonseminomlarda radyoterapi standart tedavi değildir. Daha yaygın hastalıkta tümör tipi ve risk grubuna göre sisplatin içeren kemoterapi, gerektiğinde kalan kitlelerin cerrahisi planlanır.
Üreme sağlığı ve sperm dondurma
Hastalık ve tedaviler sperm üretimini etkileyebilir. Tedavi başlamadan sperm dondurma seçeneğinin görüşülmesi, gelecekte çocuk sahibi olma olasılığını korumak açısından önemlidir. Zamanlama kanser tedavisini gereksiz geciktirmeden planlanır.
Testis protezi seçeneği
Görünümle ilgili kaygılar konuşulabilir. Testis protezi aynı ameliyatta veya daha sonra yerleştirilebilir. Protez görünümü tamamlar; sperm ya da hormon üretmez.
Tedavi sonrası takip
İyileşme sonrasında da kontroller sürmelidir. Muayene, tümör belirteçleri ve evreye uygun görüntülemelerle nüks araştırılır; hormonlar, üreme sağlığı ve tedavilerin uzun dönem etkileri değerlendirilir. Testis kanserinde tedavi başarısı yüksektir; bu nedenle utanma veya korku nedeniyle başvuruyu ertelememek önemlidir.
Doç. Dr. Abdulmecit Yavuz · Üroloji ve Androloji · Mersin